📋 Inhoud van dit artikel
Maandenlang lees je hetzelfde verhaal: te veel zonnepanelen, te veel aanbod, negatieve prijzen op zonnige dagen, salderen wordt afgeschaft omdat het net het allemaal niet aankan. En dan, op woensdagavond 24 juni 2026, knalt de stroomprijs naar €1,20 per kWh. Vier keer de normale avondprijs.
Hoe kan dat nou? Te veel stroom en tegelijk een extreem hoge avondprijs lijkt elkaar tegen te spreken. Het klopt allebei — middagoverschot en avondschaarste komen prima op dezelfde dag voor. Hieronder leg ik uit hoe, en wat jij hier praktisch mee kunt.
Het "te veel stroom"-verhaal klopt, maar alleen een paar uur per dag
Dat verhaal over overschot is niet gelogen. Op een zonnige junimiddag produceren alle panelen in Nederland samen zoveel stroom dat de prijs soms tot bijna nul of negatief zakt. Dat is echt. Maar het geldt voor het middaguur, ongeveer tussen 11:00 en 16:00 uur.
Zodra de zon achter de horizon zakt, is dat overschot in een paar uur gewoon weg. Helemaal weg. En dat is precies wat er woensdagavond gebeurde.
Wat er die avond misging
Het was heet, dus iedereen zette de airco of warmtepomp aan zodra ze thuiskwamen. Precies op het moment dat de zon wegvalt. Tegen de avond vallen de zonne-opbrengsten weg, en als het dan ook windstil is, moeten gascentrales worden opgestart om elektriciteit op te wekken. Die centrales draaien in de zomer weinig uren, omdat zon het overdag overneemt. Opstarten kost geld, en die kosten worden in de prijs van dat kwartier gestopt.
Energiedeskundige Martien Visser noemde het op NOS een combinatie van hoge vraag door de hitte en een laag aanbod, doordat er minder zon en weinig wind was. Geen netprobleem dus, eerder een marktprijs die ineens flink uitslaat zodra het goedkope aanbod wegvalt en alleen de duurste centrales nog kunnen bijspringen.
| Moment | Aanbod | Prijs |
|---|---|---|
| Middag (11:00–16:00) | Overschot aan zonnestroom | Vaak laag, soms negatief |
| Avond (19:00–22:00) | Zon weg, weinig wind | Gascentrales bepalen de prijs |
Resultaat: een normale avondprijs in deze periode ligt rond de €0,28 tot €0,30 per kWh. Woensdagavond ging dat naar €1,20. Op de groothandelsmarkt liep de prijs voor een megawattuur stroom op naar meer dan 1.000 euro, tegen een normaal niveau van 80 tot 100 euro.
En dit bleef niet beperkt tot één avond. De dag ervoor, op 23 juni, piekte de prijs om 20:45 uur al naar €0,91 per kWh — ook al een flinke uitschieter. Twee piekavonden op rij, met woensdag een absoluut record, dat laat zien hoe snel deze markt kan omslaan zodra zon en wind tegelijk wegvallen.
Wie dit echt voelt
Niet iedereen. Alleen huishoudens met een dynamisch contract met uur- of kwartierprijzen krijgen deze schommeling rechtstreeks op hun bord. Vast of variabel contract? Dan merk je hier vandaag niets van.
Hoe je dit zelf omdraait
De pieken voorkomen kun je niet. De timing van je eigen verbruik wel.
Verschuif grootverbruikers naar de zon
Was, droger, laadpaal en boiler zoveel mogelijk tussen 11:00 en 16:00 uur, niet tussen 19:00 en 22:00.
Laat techniek het werk doen
Met een P1 meter en Home Assistant zet je apparaten automatisch uit zodra de prijs over een drempel gaat. Geen wekkers, geen onthouden. Lees hoe dat werkt op onze pagina over energie besparen met Home Assistant.
Maak het middagoverschot waardevol
Met zonnepanelen én een plug-in thuisbatterij laad je op tijdens dat goedkope middaguur en ontlaad je juist tijdens zo'n piek. Hoeveel dat oplevert hangt af van hoe vaak dit soort pieken voorkomen en je eigen verbruik, maar avonden zoals deze laten wel zien waarom een batterij interessanter wordt nu salderen verdwijnt. Bereken het zelf met de thuisbatterij calculator.
Waarom dit richting 2027 extra relevant wordt
De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027. Nu kun je teruggeleverde stroom nog wegstrepen tegen je eigen verbruik tegen het volle tarief. Daarna is teruggeleverde stroom financieel meestal duidelijk minder waard dan stroom die je direct zelf gebruikt.
Dat maakt het precieze moment waarop je stroom gebruikt of opslaat steeds belangrijker. Wie nu al leert om grootverbruikers naar de zon te verschuiven en het middagoverschot op te slaan, voelt straks twee dingen minder: de salderingswijziging én piekavonden zoals deze. Lees meer over wat er precies verandert in saldering 2027.
Veelgestelde vragen
Hoe kan de stroomprijs een record breken als er "te veel" zonnestroom is?
Het overschot geldt alleen voor de middaguren, ongeveer 11:00 tot 16:00 uur. Zodra de zon onder gaat, valt dat overschot weg. Komt daar hitte, windstilte en veel airco-gebruik bovenop, dan moeten de duurste gascentrales bijspringen en schiet de prijs omhoog.
Wie merkt deze piekprijs van €1,20/kWh eigenlijk?
Alleen huishoudens met een dynamisch energiecontract met uur- of kwartierprijzen. Bij een vast of variabel contract verandert er voor jou niets op zo'n avond.
Wat kost een airco tijdens zo'n piekuur vergeleken met een rustig moment?
Een airco van 2 kW die een uur draait, verbruikt 2 kWh. Tijdens de piek van €1,20/kWh kost dat €2,40. Op een rustig middagkwartier van €0,20/kWh kost diezelfde airco €0,40. Zes keer zo duur, puur door het tijdstip.
Hoe voorkom ik dat ik dit soort piekprijzen betaal?
Verschuif grootverbruikers zoals wasmachine, droger en laadpaal naar de zonnige middaguren. Automatiseer dit met een P1 meter en Home Assistant, of vang het middagoverschot op met een plug-in thuisbatterij die je 's avonds laat ontladen.
Wordt dit probleem erger na de salderingsstop in 2027?
De salderingsstop maakt zelf je stroom op het juiste moment gebruiken nog belangrijker. Wie zelf kan sturen of opslaan, profiteert juist van het middagoverschot in plaats van er last van te hebben in de avondpiek. Meer hierover: saldering 2027.